Sahte Fatura İddiasında Defter ve Belge İncelemesi: Mali Bilirkişi Rehberi

Sahte fatura iddiasında mali bilirkişi incelemesi, faturanın sistemde görünmesinden daha geniştir. Faturayı düzenleyen ve alan işletmenin ticari faaliyeti, mal veya hizmetin gerçekten sunulup sunulmadığı, sevk ve stok hareketi, banka ödemesi, sözleşme ve muhasebe kayıtları birlikte değerlendirilir.

Faturanın yalnızca biçimsel varlığına veya tek bir vergi tespitine dayanmak yerine, işlemin gerçekliği ve kayıt zincirini teknik olarak ortaya koymak.

Sahte Fatura İddiasında Defter ve Belge İncelemesi bilirkişi raporu hangi dosyalarda gerekir?

Teknik rapor talep edilmeden önce dosyanın hangi soruya cevap aradığı belirlenmelidir. Bilirkişi hukuki nitelendirme yapmaz; mahkemenin veya tarafların ihtiyaç duyduğu teknik olguları, hesapları ve yöntem tercihlerini denetlenebilir şekilde ortaya koyar. Bu nedenle yalnızca “rapor istiyorum” demek yerine, uyuşmazlık konusu kalemleri ve hesap tarihlerini açıkça yazmak süreci hızlandırır.

• E-fatura ve e-arşiv kayıtlarının ticari defterdeki muhasebe kaydıyla karşılaştırılması
• Fatura konusu malın sevk, teslim, stok ve yeniden satış hareketinin incelenmesi
• Hizmet faturasının sözleşme, personel kapasitesi, çıktı ve banka ödemesiyle doğrulanması
• Düzenleyen ve alan işletmelerin aynı dönem ticari faaliyetleri ile kayıt zincirinin karşılaştırılması
• Vergi inceleme raporu, savunma, defter kayıtları ve banka hareketleri arasındaki farkların ortaya konulması

İnceleme, hesaplama ve rapor yöntemi

İncelemede fatura tarihi ile sipariş, sevk, teslim, stok girişi, banka ödemesi ve beyannamedeki kayıtların zaman sırası kontrol edilir. Hizmet alımlarında personel, kapasite, sözleşme, çıktı ve teslim kanıtı; mal alımlarında ise miktar, taşıma, depo, üretim veya yeniden satış zinciri önem kazanabilir.

Bir hesabın sonucu, tek bir rakamdan ibaret değildir. Kullanılan veri seti, başlangıç ve bitiş tarihleri, ara dönemler, düzeltme katsayıları, faiz veya iskonto varsayımları ve belgeye dayalı kabuller ayrı ayrı gösterilmelidir. Netbilir üzerinden talep oluştururken uyuşmazlık sorusunu ve elinizdeki belgeleri ne kadar açık paylaşırsanız, uzman eşleşmesi ve teklif değerlendirmesi o kadar sağlıklı yapılır.

Bilirkişi talebi nasıl hazırlanır?

1. 1. adım — İddia konusu faturaları tarih, taraf ve tutar bazında listeleyin.
2. 2. adım — Faturaları defter, beyanname, banka ve e-belge kayıtlarıyla eşleştirin.
3. 3. adım — Mal veya hizmetin teslimini gösteren sevk, stok, üretim ve çıktı kanıtlarını ayırın.
4. 4. adım — Çelişen kayıtları fatura bazında tabloya yazın; genel kanaat yerine somut bulgu isteyin.
5. 5. adım — Raporun teknik bulguları ile hukuki değerlendirmeyi birbirinden ayrı kontrol edin.

Avukatlar için dosya ve hesaplama stratejisi

Avukat, dosyadaki her faturayı “gerçek” veya “sahte” şeklinde iki seçeneğe sıkıştırmamalıdır. Bilirkişiden fatura bazında düzenleyen, alıcı, tarih, tutar, KDV, ödeme, teslim, stok ve karşı kayıt durumunu içeren bir inceleme tablosu istenmesi; itirazın denetlenebilir olmasını sağlar.

Özellikle dava, istinaf, temyiz, tahkim veya arabuluculuk aşamasında teknik raporun hangi iddiayı desteklediği açıkça belirtilmelidir. Aynı dosyada farklı uzmanlıklar gerekiyorsa, talep tek bir başlık altında belirsiz bırakılmamalı; örneğin kusur, hesap, değerleme, tıbbi nedensellik veya dijital delil incelemesi ayrı sorulara bölünmelidir. Bu yaklaşım hem karşı tarafın itirazlarını öngörmeyi hem de eksik rapor nedeniyle ek süre kaybını azaltmayı sağlar.

Pratik öneri: Mevcut bilirkişi raporunuz varsa yalnızca “katılmıyoruz” demek yerine, raporun hangi sayfasında hangi veri veya yöntemin hatalı olduğunu tablo halinde işaretleyin. Uzman görüşü bu karşılaştırmayı yaptığında avukatın dilekçe ve duruşma hazırlığı için kullanılabilir bir teknik çerçeve oluşur.

Mağdurlar ve talep sahipleri için ilk kontrol

Şirket veya ilgili kişi, orijinal e-fatura dosyalarını, ticari defter beratlarını, banka kayıtlarını, sevk belgelerini, depo/üretim kayıtlarını ve yazışmaları değiştirmeden saklamalıdır. Kayıtların sonradan topluca düzenlenmesi veya yalnızca ekran görüntüsü sunulması, zaman çizelgesinin kurulmasını zorlaştırır.

Hesaplama talep etmek, kesin olarak kazanılacak tutarı veya davanın sonucunu garanti etmez. Bunun amacı; iddianın teknik karşılığını görmek, eksik belgeyi erken fark etmek, sigorta/karşı taraf teklifini karşılaştırmak ve uzmanla konuşmadan önce dosyanın kapsamını doğru anlatmaktır. Talep formunda kişisel verileri gereksiz yere çoğaltmadan, uyuşmazlıkla ilgili belgeleri ve tarihleri düzenli şekilde paylaşın.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• İddia konusu e-fatura/e-arşiv dosyaları ve berat kayıtları
• Yevmiye, kebir, envanter ve ilgili hesap ekstresi
• Sevk irsaliyesi, teslim tutanağı, stok giriş-çıkış ve üretim kayıtları
• Banka dekontları, ödeme talimatları ve cari hesap mutabakatları
• Sözleşme, sipariş, teklif, yazışma, vergi inceleme raporu ve savunmalar

Belgenin bulunmaması her zaman incelemeyi imkânsız kılmaz; ancak eksik belge, varsayım sayısını artırır ve sonucun aralıklı verilmesine neden olabilir. Dosya yüklerken belge adını, tarihini ve hangi iddianızı desteklediğini kısa bir notla belirtmeniz uzman için yararlıdır.

Sık yapılan hatalar ve nasıl önlenir?

• E-faturanın sistemde bulunmasını tek başına teslim kanıtı saymak
• Banka ödemesini mal veya hizmetin bütün unsurlarını doğrulayan tek veri kabul etmek
• Stok, sevk ve üretim kapasitesini incelemeden fatura hakkında kesin sonuç yazmak
• Vergi inceleme raporundaki hukuki nitelendirmeyi teknik bulgu gibi tekrarlamak
• Fatura bazındaki farklılıkları toplu bir tutar içinde görünmez hale getirmek

Hesaplama veya rapor talep etmeye ne zaman karar verilmeli?

Dosyanızda teknik bir uyuşmazlık, tutar farkı veya yöntem tartışması varsa erken aşamada ön inceleme istemek çoğu zaman daha verimlidir. Böylece eksik kayıtlar kaybolmadan toplanır, tanık veya kamera gibi delillerin korunması için avukatla zamanında plan yapılır ve karşı tarafın sunduğu rapor geldiğinde hangi soruların sorulacağı önceden belirlenir. Netbilir’de ilgili hizmet alanının kapsamını inceleyebilir, ardından dosyanız için doğrudan bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar ve güncelleme

Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Elektronik belge ve vergi uygulamaları dönemsel olarak değişebildiği için dosyanızın tarihini ve mükellefiyet durumunu ayrıca kontrol edin. Aşağıdaki birincil kaynaklar, rehber hazırlanırken başvurulan genel çerçeveyi gösterir:

• Gelir İdaresi Başkanlığı — Yardım ve kaynaklar
• Gelir İdaresi Başkanlığı — e-Arşiv Fatura açıklaması
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Son gözden geçirme: 28 Ağustos 2026. Mevzuat veya uygulama değişirse içerik yeniden kontrol edilmelidir.

İlgili mali inceleme hizmetleri

Dosyanızın ana sorusu farklı bir teknik başlık taşıyorsa ilgili hizmet açıklamasına geçebilirsiniz:

• Bankacılık ve finansal kayıt incelemesi
• Aktüerya hesaplama — mali verinin tazminat hesabına girdi olduğu dosyalar için
• Mali Müşavirlik hizmet alanı — doğrudan Netbilir ekibine ulaşmak için

Sık sorulan sorular

Sahte fatura iddiasında mali bilirkişi neye bakar?

E-belge, defter, banka, sevk, stok, sözleşme ve ticari faaliyet kayıtlarının birbirini destekleyip desteklemediğine bakar.

E-faturanın sistemde kayıtlı olması işlemi kesin kanıtlar mı?

Hayır. Belgenin varlığı ile mal veya hizmetin gerçekten teslim edilmesi ayrı teknik sorulardır.

Hizmet faturasında mal teslimi gibi stok aranır mı?

Hizmetin niteliğine göre stok yerine sözleşme, personel kapasitesi, çıktı, teslim ve ödeme kayıtları incelenebilir.

Mali bilirkişi raporunda hangi tablo bulunmalı?

Her fatura için taraf, tarih, tutar, kayıt, ödeme, teslim, stok veya hizmet kanıtı ve eksik belge durumunu gösteren bir tablo yararlıdır.

Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilirkişi raporu hukuki danışmanlık veya mahkeme kararının garantisi değildir; dosyanın hukuki stratejisi için avukatınızın değerlendirmesini, teknik konular için ilgili uzman görüşünü esas alın.