İstanbul'da mali müşavirlik bilirkişiliği nedir?
Mali bilirkişilik; defter–belge incelemesi, vergi uyuşmazlıkları, konkordato projeleri, ortaklar arası cari hesap ihtilafları, şirket değerlemeleri ve YMM tasdik raporlarını kapsar. Tek düzen hesap planı, TFRS/VUK ve KDV mevzuatına göre teknik tespit yapılır.
İstanbul, adli ve ticari dosya çeşitliliğinin en yüksek olduğu şehirlerden biri. Çağlayan, Anadolu Adalet Sarayı (Kartal) ve Bakırköy Adliyeleri çevresindeki dosyalar; Boğazın iki yakasındaki konut piyasası, Tuzla–İkitelli sanayi kuşağı ve uluslararası ticaret başlıklarında farklı uzmanlıkların birlikte değerlendirilmesini gerektirebiliyor. Özellikle Kadıköy ve Beşiktaş hattında işletme defterinde tespit, konkordato müzakereleri ve YMM raporları için mali müşavirlik bilirkişiliği sıkça gündeme geliyor.
Kapsam ve hukuki dayanak
Vergi Usul Kanunu, Türk Ticaret Kanunu m.515–566 (defter ve belgeler), İcra İflas Kanunu m.286 vd. (konkordato), 3568 sayılı SMMM ve YMM Kanunu, Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS).
Mali Müşavirlik bilirkişiliği İstanbul'da hangi profesyonel meslek grupları tarafından icra edilir? Sertifikalı SMMM, YMM ve sermaye piyasası lisanslı değerleme uzmanları. Bağımsız denetçi belgesi olan profesyoneller karmaşık dosyalarda öne çıkar.
Tipik dava ve rapor türleri
İstanbul adliyelerinde mali müşavirlik bilirkişisinin görev aldığı başlıca uyuşmazlıklar:
Defter ve belgelerde sahte fatura tespiti
KDV indirimi reddedilen mükellef için VUK m.359 ışığında alış–satış akışları, banka kayıtları ve stok hareketleri ile faturanın gerçek bir teslime dayanıp dayanmadığı tespit edilir.
Ortaklar arası cari hesap ve hak edilmiş kâr ihtilafları
Ortaklar cari hesabındaki hareketlerin ortaklığa borç mu kâr payı mı olduğu, nakit akış tablosuna göre çıkarılır.
Konkordato projesi ve borç ödeme planı
İİK m.286 vd. uyarınca borç vadelendirme önerisinin makul olup olmadığı; nakit akışı ve hisse devri yoluyla tahsil kapasitesi analiz edilir.
Şirket değerleme (alım–satım, miras, boşanma)
Net aktif değer, indirgenmiş nakit akışı ve emsal şirket çarpan yöntemleri ile şirketin piyasa değeri çıkarılır.
İşçi alacağı dosyalarında ücret hesabı
İş hukuku ile ortak çalışmada SGK hizmet dökümü, banka maaş ödemeleri ve bordrolar karşılaştırılarak fazla mesai/yıllık izin/kıdem alacağı çıkarılır.
Süreç nasıl ilerler?
Aşağıdaki dört aşama, İstanbul'da çalışan mali müşavirlik bilirkişilerimizin standart iş akışıdır.
- 01
Defter ve mali tablo derlemesi
Yevmiye, defter-i kebir, envanter ve mali tablolar; KEP'le veya fiziki olarak temin edilir. Eksik dönem varsa mahkemece istenir.
- 02
Belge–kayıt karşılaştırması
Faturalar, banka ekstreleri, çek/senet hareketleri ile yevmiye kaydı eşleştirilir. Cari hesap mutabakatları gözden geçirilir.
- 03
Hesap ve hesap özetleri
Tartışmalı kalemler, dönem sonu adat, vade farkı veya iskonto ile yeniden hesaplanır. Şirket değerlemelerinde nakit akış projeksiyonu yapılır.
- 04
Mütalaa ve karar destekleri
Sonuçlar tablo halinde sunulur. Mahkemeye sunulan rapor, gerekçe ve mevzuat referanslarıyla birlikte hazırlanır.
Hangi belgeleri hazırlamalısınız?
Bilirkişiye dosya teslim ederken aşağıdaki belgeler süreci kısaltır:
- Yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri
- Mali tablolar (bilanço, gelir tablosu, nakit akım)
- Tartışmalı dönemin tüm faturaları
- Banka ekstreleri ve çek/senet kayıtları
- SMMM/YMM önceki raporları (varsa)
- Sözleşmeler, mutabakat formları
Süre ve ücret rehberi
Tek dönemli kapsamlı bir defter incelemesi 7–14 iş günü; konkordato projeleri ve şirket değerlemeleri genellikle 21–30 iş günü sürer.
Defter incelemesi 5.000–15.000 TL bandında, şirket değerlemesi 15.000–60.000 TL aralığında değişir. Şirket büyüklüğü, hesap sayısı ve dönem aralığı belirleyici.
Yukarıdaki rakamlar yaklaşık değerlerdir; nihai fiyatı uzmanın teklifi belirler ve ödemeniz teslim alana kadar emanette kalır.
İstanbul adliyeleri ve uzman pratiği
İstanbul'da dosyanın niteliğine göre Çağlayan İstanbul Adliyesi, Anadolu Adalet Sarayı (Kartal) veya Bakırköy Adliyesi ile ilişkili adliye bilgisi önem kazanabilir. Yerinde inceleme gereken dosyalarda ilçe ve teslim koşullarını başvuruda belirtmeniz yararlı olur.
Tuzla OSB, İkitelli OSB, Dudullu OSB çevresindeki işletmeler, şirket cari hesap ve KDV başlıkları için yerel bağlam sağlayabilir. İşletmenin faaliyet türü, kayıtları ve inceleme alanı başvuruda ayrıca belirtilmelidir.
İstanbul mali müşavirlik dosyalarında odak noktaları
İstanbul dosyalarında mali incelemenin kapsamı, şirketin faaliyet alanına göre hızla değişebilir. Lojistik, e-ticaret, inşaat, finans ve hizmet şirketlerinde yalnızca yevmiye kayıtlarına bakmak yerine banka hareketleri, e-fatura/e-arşiv kayıtları, sözleşmeler ve cari hesap zinciri birlikte okunmalıdır. Netbilir ekibine başvururken şirketin faaliyet alanını ve tartışmalı dönemi belirtmeniz, dosyaya uygun mali müşavirlik uzmanının araştırılmasını kolaylaştırır.
Cari hesap ve şirketler grubu işlemleri
Aynı gruptaki şirketler, ortaklar veya tedarikçiler arasındaki para transferlerinde borç, avans, hizmet ve kâr payı ayrımı; sözleşme, fatura, banka kaydı ve mutabakatlarla yapılır.
E-ticaret ve lojistik kayıt zinciri
Sipariş, kargo, ödeme kuruluşu, iade ve fatura kayıtları farklı sistemlerde tutuluyorsa dönemsel mutabakat kurulması gerekir. Eksik belge varsa hangi kaydın nereden isteneceği baştan belirlenir.
Şirket değerleme ve ticari uyuşmazlıklar
Hisse devri, ortaklıktan ayrılma veya alacak uyuşmazlığında bilanço kalemlerinin niteliği, nakit akışı ve işletmenin devamlılığı birlikte değerlendirilir.
İstanbul dosyanız için doğrudan bize ulaşın
İstanbul ve çevresindeki dosyanızın konusunu, gerekiyorsa bağlı bulunduğu adliyeyi ve beklediğiniz çalışmayı kısaca paylaşın. Netbilir ekibi uygun uzman erişimini arka planda araştırır; ilk başvuruda evrak yüklemeniz gerekmez.
Sık sorulan sorular
Sahte fatura iddiası ile karşılaştım, defterimi nasıl ispatlarım?
Faturanın arkasındaki gerçek teslim/hizmeti banka ödemesi, sevk irsaliyesi, stok hareketi ve taraflar arası iletişim ile birlikte gösterirsiniz. Bilirkişi bu zinciri rapora döker.
Konkordatoda bilirkişi raporu ne kadar belirleyici?
Mahkeme kararı doğrudan rapora dayanır. Borç vadelendirme önerisinin gerçekçiliği bilirkişinin nakit akış analizine göre kabul veya ret edilir.
Ortağım olduğum şirketten ayrılırken hisse değerimi nasıl tespit ettiririm?
TTK m.531 (haklı sebeple ortaklıktan çıkma) çerçevesinde mahkeme bilirkişi atar. Talep edilirse bağımsız uzman raporu da dava dosyasına sunulabilir.
YMM tasdik raporu mahkemede bilirkişi raporu yerine geçer mi?
Geçmez. YMM raporu mali tabloların doğruluğunu tasdik eder; bilirkişi raporu ise hukuki uyuşmazlığın teknik tarafını çözer. İki rapor birbirini tamamlar.
Şirketin defterleri karşı tarafta veya vergi dairesinde; incelemeyi nasıl yapabilirim?
Bilirkişi, mahkeme aracılığıyla ilgili kurumdan (vergi dairesi, karşı taraf, e-Defter sisteminden GİB) resmi yazışmayla belge celbi talep edebilir. Elinizde olmayan kayıtlar için incelemeyi durdurmanıza gerek yok; süreç mahkeme üzerinden ilerletilir.
E-fatura ve e-defter kayıtları ile fiziki belgeler çelişiyorsa hangisi esas alınır?
GİB sistemine yüklenmiş e-fatura ve e-defter kayıtları, dijital imza ve zaman damgası taşıdığı için teknik olarak daha güvenilir kabul edilir. Ancak bilirkişi, fiziki belgede farklı bir tarih veya tutar varsa bu farkın muhasebe hatasından mı yoksa sonradan yapılmış bir düzeltmeden mi kaynaklandığını, sistem log kayıtlarına bakarak ayrıştırır.
İstanbul’daki şirketimin cari hesap uyuşmazlığı için hangi kayıtlar gerekir?
Tartışmalı dönemin yevmiye ve kebir kayıtları, cari ekstre, banka hareketleri, faturalar, mutabakat yazışmaları ve varsa sözleşmeler başlangıç için yeterli bir çerçeve sağlar. Elinizde olmayan kayıtları başvuruda ayrıca belirtin.
İstanbul’da mali müşavirlik bilirkişisi talebi nasıl başlatılır?
Dosyanın konusunu, şirket faaliyetini, dönem aralığını ve beklenen raporu kısaca iletmeniz yeterli. Netbilir ekibi uygun uzman erişimini araştırıp kapsamı ve teslim koşullarını sizinle netleştirir.