Gayrimenkul Değerleme bilirkişiliği nedir?
Gayrimenkul değerleme bilirkişiliği; konut, arsa, işyeri ve özel nitelikli taşınmazların mahkeme dosyaları, icra satışları, kamulaştırma uyuşmazlıkları ve kredi süreçlerinde rayiç bedelinin tespitidir. Rapor; emsal karşılaştırma, gelir indirgeme ve maliyet yöntemlerinden uygun olanını gerekçelendirerek kullanır.
Kapsam ve hukuki dayanak
Kamulaştırma Kanunu m.10–11, İİK m.87 ve devamı, KDK ve SPK Değerleme Esasları (Tebliğ III-62.1) ile TDUB Değerleme Standartları temel referanslardır. Mahkemeler raporun teknik standartlara uygunluğunu doğrudan değerlendirir.
Gayrimenkul Değerleme bilirkişiliğini hangi profesyonel meslek grupları icra eder? Genellikle SPK lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanları, harita mühendisleri ve inşaat mühendisleri bu alanda görev alır. Adli yetki için Adalet Bakanlığı bilirkişi listesinde kayıt aranır.
Tipik dava ve rapor türleri
Gayrimenkul Değerleme bilirkişisinin Türkiye genelinde görev aldığı başlıca uyuşmazlıklar:
İcra Müdürlüğü satış değer tespitleri
Borçluya ait taşınmazın satış öncesi rayiç bedeli; bilirkişinin emsal–konum–imar analizine dayanan raporu üzerine belirlenir. İtirazlar ek mütalaa ile çözülür.
Kamulaştırmasız el atma ve bedel tespiti davaları
Belediye/karayolları gibi idarelerin fiilen el koyduğu taşınmazların güncel rayiç bedeli ile hak kaybını ortadan kaldıran tazminat hesabı yapılır.
Boşanmada mal rejimi tasfiyesi için taşınmaz değeri
Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik birliği içinde alınan taşınmazın katılma alacağı hesabı için satın alma tarihi ile dava tarihi arasındaki değer farkı analiz edilir.
Kentsel dönüşüm hak sahipliği değerlemesi
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitinden sonra, hak sahibinin yeni binadaki metrekare karşılığını belirlemek için arsa payı ve mevcut yapı değeri çıkarılır.
Kira tespit davaları
TBK m.344–345 uyarınca emsal kira analizi, taşınmazın konumu ve niteliği üzerinden rayiç kira bedeli hesaplanır.
Süreç nasıl ilerler?
Aşağıdaki adımlar, gayrimenkul değerleme bilirkişilerimizin standart iş akışıdır.
- 01
Dosya ve tapu kaydı incelemesi
Tapu, imar durumu, varsa proje, yapı ruhsatı ve önceki değerleme raporları okunur. Hukuki kısıtlar (haciz, ipotek, irtifak) tespit edilir.
- 02
Yerinde inceleme ve fotoğraflama
Taşınmaz fiziki olarak gezilir; konum, manzara, yapı kalitesi, kullanım durumu fotoğraflanır. Bağımsız bölümün sokağa, asansöre ve ortak alanlara konumu kayda alınır.
- 03
Emsal toplama ve karşılaştırma
Son 6–12 aydaki gerçekleşmiş satışlar SPK ve TKGM kayıtlarından, ilan platformlarından ve yerel emlak ofislerinden derlenir. Konum, m², kat, yaş ve manzara için düzeltme katsayıları uygulanır.
- 04
Yöntem seçimi ve final raporu
Konut/işyerinde emsal karşılaştırma, kira getirili yapılarda gelir indirgeme, özel nitelikli sanayi tesislerinde maliyet yöntemi öne çıkar. Gerekçeler ve hesap tablolarıyla rapor sunulur.
Hangi belgeleri hazırlamalısınız?
Bilirkişiye dosya teslim ederken aşağıdaki belgeler süreci kısaltır:
- Tapu fotokopisi (varsa kat irtifakı/kat mülkiyeti)
- İmar durum belgesi veya parsele dair son imar durumu
- Yapı ruhsatı / yapı kullanma izni
- Mimari/statik proje (varsa)
- Önceki değerleme raporları (varsa)
- Aboneler ve yıllık aidat/kira sözleşmesi (kira getirili gayrimenkulde)
Ücret ve süre nasıl belirlenir?
- İncelenecek belge, kayıt veya verinin miktarı ve biçimi
- Yerinde inceleme, numune ya da laboratuvar çalışması gerekip gerekmediği
- Cevaplanacak teknik soruların sayısı ve karmaşıklığı
- Dosyanın gerektirdiği uzmanlık alanı ve uzmanın müsaitliği
- Beklenen çıktının türü (ön değerlendirme, ayrıntılı rapor, ek görüş) ve takvim
Ücret, süre ve ödeme koşulları dosyanın kapsamı netleştikten sonra size ayrıca bildirilir. Bu sayfada fiyat veya teslim süresi taahhüdü verilmez.