Ceza Hukuku bilirkişiliği nedir?
Ceza hukukundaki bilirkişilik; sahtecilik dosyalarında imza/yazı incelemesi (grafoloji), banka kayıtları ve şirket defterlerinde para akışının çıkarılması, dijital iletişim incelemesi ve maddi gerçeğe ulaşmayı sağlayan teknik tespitleri kapsar.
Kapsam ve hukuki dayanak
CMK m.62–73 (bilirkişi), TCK m.204–212 (resmi belgede sahtecilik), TCK m.207 (özel belgede sahtecilik), TCK m.157–158 (dolandırıcılık) ve Adli Tıp Kurumu Kanunu temel mevzuat. Bilirkişi raporu ceza yargılamasında doğrudan delil değerinde değerlendirilir.
Ceza Hukuku bilirkişiliğini hangi profesyonel meslek grupları icra eder? Adli belge inceleme uzmanları (grafoloji eğitimli kriminoloji uzmanları), SMMM/YMM, adli bilişim uzmanları. Özellikle ATK Fizik İhtisas Dairesi tecrübeli profesyoneller önde gelir.
Tipik dava ve rapor türleri
Ceza Hukuku bilirkişisinin Türkiye genelinde görev aldığı başlıca uyuşmazlıklar:
İmza ve yazı incelemesi (grafoloji)
Belge üzerindeki imza ya da yazının kuşkulu kişiye ait olup olmadığı; baskı, eğim, hız ve duraksama analizi ile karşılaştırma yapılır. Karşılaştırma örnekleri için referans yazı alınır.
Banka kayıtları ve para akışı analizi
Şüpheli işlemlerin kaynağı ve hedefi izlenir; KYC eksiklikleri, paravan hesaplar ve aklama şüphesi raporlanır.
Defter ve belge tespiti
Ticari defterlerin ve faturaların gerçekliği, çift defter iddiaları ve sahte fatura kullanımı şirket muhasebesi ile çapraz doğrulanır.
Sosyal medya ve mesajlaşma içeriği
WhatsApp, Telegram, Instagram DM gibi platformlardan elde edilen ekran görüntülerinin orijinalliği ve metadata'sı sınanır.
Sahte belge ve evrakta tahrifat
Ofis ortamında üretilmiş diploma, vekâletname, fatura ve sözleşmelerde mürekkep yaşı, kâğıt cinsi ve dijital iz bırakan değişiklikler analiz edilir.
Süreç nasıl ilerler?
Aşağıdaki adımlar, ceza hukuku bilirkişilerimizin standart iş akışıdır.
- 01
Belge ve referans materyali toplanması
Şüpheli belgenin orijinali ile karşılaştırma için son 1 yıl içinde yazılmış 8–10 örnek imza/yazı temin edilir. Belge mümkünse fiziki olarak (fotokopi yerine) incelenir.
- 02
Optik ve dijital analiz
Mikroskop, ultraviyole ve infrared inceleme ile kalem türü, mürekkep akış yönü, basınç ve dijital olarak ekleme/silme izleri ortaya çıkarılır.
- 03
Kayıt zinciri ve mütalaa
Belgenin nereden alındığı, kim tarafından muhafaza edildiği belgelenir (chain of custody). Bulgular fotoğraflarla birlikte rapora dökülür.
- 04
Mahkemeye sunum
Ceza yargılamasında bilirkişi gerekirse duruşmada açıklama yapar. Karşı bilirkişi mütalaası olduğunda yöntem farkları gerekçelendirilir.
Hangi belgeleri hazırlamalısınız?
Bilirkişiye dosya teslim ederken aşağıdaki belgeler süreci kısaltır:
- Şüpheli belgenin orijinali (mümkünse)
- Karşılaştırma için referans imza/yazı örnekleri
- Banka hesap ekstreleri ve havale dekontları
- Şirket defterleri ve faturalar
- Sosyal medya/WhatsApp ekran görüntüleri ve cihaz erişimi
- Önceki bilirkişi raporları (varsa)
Süre ve ücret rehberi
İmza/yazı incelemesi 7–10 iş günü; karmaşık banka kayıtları analizi 14–21 iş günü. ATK paralel çalışıyorsa süreç uzayabilir.
İmza incelemesi 4.000–8.000 TL, banka kayıtları analizi 8.000–18.000 TL, şirket defter incelemesi 15.000–35.000 TL. Belge sayısı ve dijital inceleme gereksinimi belirleyici.
Yukarıdaki rakamlar yaklaşık değerlerdir; nihai fiyatı uzmanın teklifi belirler ve ödemeniz teslim alana kadar emanette kalır.