Bilişim Bilirkişi Raporu: Adli Bilişim, Kaynak Kodu ve Dijital Delil İncelemesi

Bilişim bilirkişiliğinde temel soru, verinin ne söylediği kadar nasıl elde edildiği ve değişmediğinin nasıl gösterildiğidir. Telefon, bilgisayar, sunucu, bulut hesabı, e-posta veya kaynak kodu incelenirken zaman bilgisi, kullanıcı hesabı, sistem logu, dosya üst verisi ve bütünlük doğrulaması birlikte ele alınır.

Dijital verisi olan mağdur, şirket ve avukatların delili bozmadan koruması ve teknik inceleme talebini doğru yazması.

Bilişim Bilirkişi Raporu bilirkişi raporu hangi dosyalarda gerekir?

Teknik rapor talep edilmeden önce dosyanın hangi soruya cevap aradığı belirlenmelidir. Bilirkişi hukuki nitelendirme yapmaz; mahkemenin veya tarafların ihtiyaç duyduğu teknik olguları, hesapları ve yöntem tercihlerini denetlenebilir şekilde ortaya koyar. Bu nedenle yalnızca “rapor istiyorum” demek yerine, uyuşmazlık konusu kalemleri ve hesap tarihlerini açıkça yazmak süreci hızlandırır.

• Telefon ve bilgisayarlarda silinmiş veri, dosya zamanı ve kullanıcı etkinliği incelemesi
• Kaynak kodu benzerliği, lisans ve yazılım teslim uyuşmazlıkları
• Sözleşme/şartname ile teslim edilen yazılımın fonksiyon ve performans karşılaştırması
• E-ticaret, sahte hesap, IP–oturum ve ödeme kayıtlarının korelasyonu
• KVKK, siber olay, veri sızıntısı ve log bütünlüğü incelemesi

İnceleme, hesaplama ve rapor yöntemi

Adli imaj, hash değeri, kayıt zinciri, log korelasyonu, erişim yetkisi, kaynak kodu benzerliği ve şartname–teslim karşılaştırması raporun teknik omurgasını oluşturabilir. Uzman, kullanılan aracın adını yazmakla yetinmemeli; hangi veri setinin incelendiğini, saat dilimini, eksik logları ve tekrar üretilebilir bulguları belirtmelidir.

Bir hesabın sonucu, tek bir rakamdan ibaret değildir. Kullanılan veri seti, başlangıç ve bitiş tarihleri, ara dönemler, düzeltme katsayıları, faiz veya iskonto varsayımları ve belgeye dayalı kabuller ayrı ayrı gösterilmelidir. Netbilir üzerinden talep oluştururken uyuşmazlık sorusunu ve elinizdeki belgeleri ne kadar açık paylaşırsanız, uzman eşleşmesi ve teklif değerlendirmesi o kadar sağlıklı yapılır.

Bilirkişi talebi nasıl hazırlanır?

1. 1. adım — Delili koruyun ve cihazda gereksiz işlem yapmayın.
2. 2. adım — İnceleme kapsamını cihaz, hesap, tarih ve soru bazında sınırlandırın.
3. 3. adım — Orijinal veriyi kopyadan ayırın; hash ve teslim kayıtlarını tutun.
4. 4. adım — Log, saat dilimi, erişim yetkisi ve eksik kayıtları karşılaştırın.
5. 5. adım — Rapor bulgularını tekrar üretilebilir ekran/tablolarla açıklayın.

Avukatlar için dosya ve hesaplama stratejisi

Avukat delilin hukuki iddiadaki yerini tarif etmeli; örneğin hesabın belirli tarihte kullanıldığı, dosyanın değiştirildiği, kaynak kodun sözleşmeye aykırı teslim edildiği veya güvenlik önleminin yetersiz kaldığı iddiası ayrı teknik sorulara ayrılmalıdır. Gereksiz kişisel verilerin rapora taşınmaması da kapsamın parçasıdır.

Özellikle dava, istinaf, temyiz, tahkim veya arabuluculuk aşamasında teknik raporun hangi iddiayı desteklediği açıkça belirtilmelidir. Aynı dosyada farklı uzmanlıklar gerekiyorsa, talep tek bir başlık altında belirsiz bırakılmamalı; örneğin kusur, hesap, değerleme, tıbbi nedensellik veya dijital delil incelemesi ayrı sorulara bölünmelidir. Bu yaklaşım hem karşı tarafın itirazlarını öngörmeyi hem de eksik rapor nedeniyle ek süre kaybını azaltmayı sağlar.

Pratik öneri: Mevcut bilirkişi raporunuz varsa yalnızca “katılmıyoruz” demek yerine, raporun hangi sayfasında hangi veri veya yöntemin hatalı olduğunu tablo halinde işaretleyin. Uzman görüşü bu karşılaştırmayı yaptığında avukatın dilekçe ve duruşma hazırlığı için kullanılabilir bir teknik çerçeve oluşur.

Mağdurlar ve talep sahipleri için ilk kontrol

Dijital delile sahip kişi veya şirket cihazı sıfırlamamalı, dosyaları yeniden kaydetmemeli, orijinal e-postaları ve başlık bilgilerini saklamalıdır. İnceleme talebinde olay tarihi, kullanılan cihaz/hesap, kayıp veya şüpheli değişiklik ve istenen çıktı açıkça yazılmalıdır.

Hesaplama talep etmek, kesin olarak kazanılacak tutarı veya davanın sonucunu garanti etmez. Bunun amacı; iddianın teknik karşılığını görmek, eksik belgeyi erken fark etmek, sigorta/karşı taraf teklifini karşılaştırmak ve uzmanla konuşmadan önce dosyanın kapsamını doğru anlatmaktır. Talep formunda kişisel verileri gereksiz yere çoğaltmadan, uyuşmazlıkla ilgili belgeleri ve tarihleri düzenli şekilde paylaşın.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

• Cihazın kendisi veya adli imajı
• Orijinal e-posta, sunucu logu, KEP ve mesaj dışa aktarımları
• Yazılım sözleşmesi, şartname, repository geçmişi ve teslim sürümleri
• IP, oturum, ödeme, erişim ve yetkilendirme kayıtları
• Veri ihlali bildirimi, güvenlik politikası ve olay müdahale kayıtları

Belgenin bulunmaması her zaman incelemeyi imkânsız kılmaz; ancak eksik belge, varsayım sayısını artırır ve sonucun aralıklı verilmesine neden olabilir. Dosya yüklerken belge adını, tarihini ve hangi iddianızı desteklediğini kısa bir notla belirtmeniz uzman için yararlıdır.

Sık yapılan hatalar ve nasıl önlenir?

• Yalnızca ekran görüntüsünü orijinal veri kabul etmek
• İnceleme öncesinde cihazı sıfırlamak veya dosyaları yeniden kaydetmek
• Saat dilimini ve sistem saatini dikkate almamak
• Teknik bulgudan doğrudan hukuki sonuç çıkarıp veri sınırlarını belirtmemek

Hesaplama veya rapor talep etmeye ne zaman karar verilmeli?

Dosyanızda teknik bir uyuşmazlık, tutar farkı veya yöntem tartışması varsa erken aşamada ön inceleme istemek çoğu zaman daha verimlidir. Böylece eksik kayıtlar kaybolmadan toplanır, tanık veya kamera gibi delillerin korunması için avukatla zamanında plan yapılır ve karşı tarafın sunduğu rapor geldiğinde hangi soruların sorulacağı önceden belirlenir. Netbilir’de ilgili kategori sayfasından uzmanları ve hizmet paketlerini inceleyebilir, ardından dosyanız için talep oluşturabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Hash değeri neden rapora yazılır?

Hash, incelenen imaj veya dosyanın bütünlüğünü karşılaştırmaya yardımcı olan teknik kontroldür; tek başına olayın hukuki sonucunu belirlemez.

WhatsApp ekran görüntüsü yeterli olur mu?

Bağlama göre değişir. Orijinal dışa aktarım, cihaz incelemesi, metadata ve diğer kayıtlarla desteklenmesi gerekebilir.

Kaynak kodu incelemesinde ne karşılaştırılır?

Kodun yapısı, fonksiyonları, tarihçesi, ortak bölümleri, lisans koşulları ve sözleşmedeki teslim kriterleri birlikte ele alınabilir.

Bilişim raporu veri gizliliğini nasıl korur?

Kapsam gereksiz kişisel verileri dışarıda bırakacak şekilde sınırlandırılmalı; rapora yalnızca uyuşmazlıkla ilgili bulgular alınmalıdır.

Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilirkişi raporu hukuki danışmanlık veya mahkeme kararının garantisi değildir; dosyanın hukuki stratejisi için avukatınızın değerlendirmesini, teknik konular için ilgili uzman görüşünü esas alın.