Bursa Gemlik’te İnşaat Hakediş ve Metraj Raporu Nasıl Kontrol Edilir?

Gemlik'te liman, depo ve sanayi tesisi inşaatlarında hakedişin önemli bir kısmı hafriyat ve dolgu işlerinden oluşur. Toprağın kaç metreküp kazıldığı veya doldurulduğu, iş bittikten sonra gözle doğrulanamaz; metraj ancak ölçüm kayıtlarıyla kanıtlanabilir.

Gemlik'te inşaat faaliyetlerinin niteliği

Gemlik, körfezdeki limanları ve Gemlik Serbest Bölgesi ile Bursa'nın deniz ticaretine açılan kapısıdır. Liman sahası genişletmeleri, depo ve antrepo yapıları ile sanayi tesislerinin altyapı işleri ilçede sık görülen inşaat türleridir. Bu projelerde kazı, dolgu, zemin iyileştirme ve saha betonu gibi büyük hacimli işler hakediş tutarının önemli bir bölümünü oluşturur.

Gemlik dosyaları hangi adliyede görülür?

Gemlik'te Bursa'ya bağlı mülhakat adliyesi bulunur ve ilçedeki davalar kural olarak burada görülür. Tacirler arasındaki yapım işi uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk zorunludur. Görevli mahkeme ve yetki, sözleşmedeki hükümler de dikkate alınarak belirlenmelidir.

Kazı ve dolgu metrajı nasıl hesaplanır?

Kazı ve dolgu hacmi, işe başlamadan önceki arazi kotları ile iş bittikten sonraki kotlar arasındaki farktan hesaplanır. Bilirkişi bu hesap için şu verilere ihtiyaç duyar:

1. İlk durum ölçümü: İşe başlamadan önce yapılmış topoğrafik ölçüm veya halihazır harita.
2. Son durum ölçümü: İş bitiminde veya hakediş döneminde yapılan ölçüm.
3. Kesit yöntemi: Belirli aralıklarla alınan enkesitler üzerinden hacim hesabı.
4. Kabarma ve sıkışma katsayısı: Kazılan toprağın kamyonda hacminin artması, sıkıştırılan dolgunun ise hacminin azalması.

İlk durum ölçümü taraflarca birlikte yapılmamış veya kaybolmuşsa, metraj tartışması büyük ölçüde belirsiz kalır. Bu durumda bilirkişi eski haritalar, uydu görüntüleri ve kamyon sefer kayıtları gibi dolaylı verilere başvurabilir.

Kamyon sefer sayısı metraj yerine geçer mi?

Yükleniciler çoğunlukla taşınan malzeme için kamyon sefer kayıtlarını sunar. Ancak bu kayıtlar gevşek hacmi gösterir ve kabarma katsayısı nedeniyle yerindeki hacimden fazladır. Sözleşmede ödemenin yerinde ölçülmüş hacme göre yapılacağı yazıyorsa, sefer kayıtları yalnızca destekleyici delil olarak kullanılabilir. Bilirkişi iki hesabı karşılaştırarak farkın makul olup olmadığını gösterir.

Hazırlanması gereken belgeler

• İşe başlama öncesi ve sonrası topoğrafik ölçümler
• Kesit çizimleri ve hacim hesap tabloları
• Hakediş raporları ve metraj ataşmanları
• Kamyon sefer kayıtları ve döküm sahası belgeleri
• Zemin etüdü ve sıkışma deneyi sonuçları

İlgili sayfalar

Konunun genel çerçevesi için ilgili rehbere, kapsam ve süreç için hakediş, metraj ve kusurlu imalat incelemesi sayfasına, şehir genelindeki inşaat ve mühendislik dosyaları için Bursa sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Bursa adli yargı faaliyet raporu (merkez ve mülhakat adliyeler)
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Son gözden geçirme: 8 Ekim 2026. Yargı çevreleri ve mevzuat değişebilir; bu içerik hukuki danışmanlık veya resmi bilirkişi raporu değildir.

Sık sorulan sorular

İşe başlamadan önce ölçüm yapılmadıysa metraj nasıl belirlenir?

Eski haritalar, uydu görüntüleri, proje kotları ve kamyon kayıtları gibi dolaylı verilerle. Bu durumda belirsizlik artar ve rapor bunu açıkça belirtmelidir.

Kamyonla taşınan hacim neden daha fazla görünür?

Kazılan toprak gevşeyerek hacim kazanır. Bu nedenle kamyon hacmi, yerindeki hacimden fazladır.

Gemlik'teki bir hakediş davası nerede görülür?

Gemlik'te Bursa'ya bağlı mülhakat adliyesi bulunur. Ticari davalarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur.

İlk başvuruda evrak yüklemek zorunlu değildir; inceleme kapsamı dosyadaki belgelerle birlikte belirlenir.