Aile Hukuku Bilirkişi Raporu: Mal Rejimi ve Katılma Alacağı İtiraz
Boşanma davalarında mal rejimi tasfiyesi, katılma alacağı hesabı ve sosyal inceleme raporları sıkça itiraz edilen belgelerdir. Hata türlerini ve itiraz yollarını öğrenin.
İtiraz süresi 2 haftadır
HMK 281/1 uyarınca raporun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilmezse bu hak düşer. Aile mahkemelerinde tebliğ çoğunlukla duruşmada gerçekleşir; tarihi avukatınızla netleştirin.
Aile hukuku raporlarında 5 yaygın hata
Mal rejimi tasfiyesinde edinilmiş mal ayrımının yanlış yapılması
Edinilmiş mallara katılma rejiminde evlilik öncesi getirilen mallar, miras ve bağış yoluyla edinilen varlıklar kişisel mal sayılır; tasfiyeye dahil edilmez. Bilirkişi kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımını yaparken ispat yüküne uygun belgeleri değerlendirmediyse ya da kredi borcunu yanlış tarafa yüklettiyse hesap hatalıdır.
Nasıl kontrol edersiniz?
Tasfiyeye dahil edilen her varlığın hangi kategoride gösterildiğini ve hangi belgeye dayandırıldığını rapor eklerinden takip edin.
Katılma alacağı hesabında değer tespit tarihi hatası
Katılma alacağı hesabında tasfiyeye konu malların davanın açıldığı tarihteki değeri esas alınır (TMK md. 235). Bilirkişi dava tarihini değil keşif tarihini veya farklı bir tarihi baz aldıysa enflasyon veya piyasa değişiminden kaynaklanan fark ciddi boyutlara ulaşabilir.
Nasıl kontrol edersiniz?
Rapordaki değerleme tarihini dava dilekçesinin tarihi ile karşılaştırın; farklıysa bu durum itirazın teknik gerekçesini oluşturur.
Artık değer payının hesaplanmaması veya hatalı hesaplanması
Tasfiyede her eş, diğerinin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağı talep edebilir. Artık değer; edinilmiş malın tasfiye anındaki değerinden yükümlülükler düşüldükten sonra kalan kısmıdır. Pasif kalemlerin (kredi borçları) yanlış hesaba katılması sonucu doğrudan etkiler.
Nasıl kontrol edersiniz?
Artık değer hesabının adımlarını (aktif − pasif = artık değer, artık değer × ½ = katılma alacağı) rapordaki tablolarla karşılaştırın.
Velayet sosyal inceleme raporunda tek kaynaklı değerlendirme
Sosyal inceleme raporları her iki ebeveyn, çocuk ve varsa okul/çevre gözlemlerini kapsamalıdır. Yalnızca bir ebeveynin ifadesine dayanan, okul veya psikolog görüşü alınmayan raporlar eksik inceleme gerekçesiyle itiraz konusu olabilir.
Nasıl kontrol edersiniz?
Rapora esas alınan kaynakların listesini çıkarın; her iki ebeveyn, çocuğun öğretmeni veya rehber öğretmeni ile görüşme yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
Nafaka hesabında gelir tespitinin eksik yapılması
Nafaka hesabında beyan edilen maaşın yanı sıra kira geliri, serbest meslek kazancı, araç kullanımı gibi yan gelir kalemleri de değerlendirilmelidir. Vergi beyannamesi veya banka ekstresi incelenmeden yalnızca bordro üzerinden yapılan hesap geliri sistematik biçimde düşük gösterir.
Nasıl kontrol edersiniz?
Son üç yılın banka ekstreleri ve vergi beyannamelerinin rapora eklenmesini; eklenmemişse avukatınız aracılığıyla dosyaya sunulmasını talep edin.
Aile hukuku raporu itirazı hakkında
Boşanma davasında bilirkişi raporuna itiraz süresi ne kadardır?
HMK 281/1 uyarınca raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilmesi gerekir. Aile mahkemelerinde raporlar çoğunlukla duruşmada okunur veya tebliğ edilir; tebliğ tarihini kesinleştirmeniz kritik önem taşır.
Kişisel mal olduğunu ispat etmek için hangi belgeler gerekir?
Miras payı için veraset ilamı veya tapu devri belgesi; bağış için noter onaylı bağış senedi; evlilik öncesi edinim için tapu tarihi yeterlidir. Bu belgelerin dava dosyasına eklenmiş ve bilirkişiye iletilmiş olması gerekir; eksikse avukatınız aracılığıyla eklettirin.
Sosyal inceleme raporu velayeti belirler mi?
Sosyal inceleme raporu mahkemeye tavsiye niteliği taşır; bağlayıcı değildir. Mahkeme raporu dikkate alarak karar verir; ancak aynı ağırlıkta karşı delil sunulursa hâkim yeni inceleme yaptırabilir. Eksik veya taraflı bir rapora itiraz ederek ek sosyal inceleme talep edilebilir.
Mal rejimi tasfiyesinde uzman mütalaası ne kadar etkilidir?
Mali müşavir veya değerleme uzmanı tarafından hazırlanan mütalaa; artık değer hesabındaki hata veya değerleme tarihine ilişkin teknik itirazı somutlaştırmak için etkili bir araçtır. Aile hukuku davalarında mahkemeler bu tür mütalaayı yeni bilirkişi atanması kararına önemli bir dayanak olarak değerlendirebilir.
Çocuğun görüşü rapora yansıtılmadıysa ne yapılabilir?
Çocuğun yaşı ve olgunluğuna göre görüşünün alınması gerekebilir (BM Çocuk Hakları Sözleşmesi md. 12 ve TMK md. 182). Bu hususun rapora yansıtılmamış olması, ek sosyal inceleme talebini destekleyen bir gerekçe olarak itiraz dilekçesine eklenebilir.
İlgili sayfalar
Mal rejimi veya sosyal inceleme raporunu inceletelim
Katılma alacağı hesabı, kişisel mal ayrımı veya velayet raporu konusundaki şüphenizi kısaca anlatın. Alanda uzmanla eşleşelim.
Talep oluştur