İzmir'da mali müşavirlik bilirkişiliği nedir?
Mali bilirkişilik; defter–belge incelemesi, vergi uyuşmazlıkları, konkordato projeleri, ortaklar arası cari hesap ihtilafları, şirket değerlemeleri ve YMM tasdik raporlarını kapsar. Tek düzen hesap planı, TFRS/VUK ve KDV mevzuatına göre teknik tespit yapılır.
İzmir, Aliağa ve Çiğli'deki sanayi tesisleriyle iş hukuku raporlarının; sahil hattındaki konut yoğunluğuyla gayrimenkul değerleme taleplerinin yüksek olduğu bir şehir. Bayraklı Atatürk OSB ve Aliağa hattındaki iş kazası dosyaları ile Konak–Karşıyaka aksındaki kira tespit davaları, yerel dosyalarda farklı teknik uzmanlıkların birlikte ele alınmasını gerektirebiliyor. Özellikle Konak ve Bornova hattında işletme defterinde tespit, konkordato müzakereleri ve YMM raporları için mali müşavirlik bilirkişiliği sıkça gündeme geliyor.
Kapsam ve hukuki dayanak
Vergi Usul Kanunu, Türk Ticaret Kanunu m.515–566 (defter ve belgeler), İcra İflas Kanunu m.286 vd. (konkordato), 3568 sayılı SMMM ve YMM Kanunu, Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS).
Mali Müşavirlik bilirkişiliği İzmir'da hangi profesyonel meslek grupları tarafından icra edilir? Sertifikalı SMMM, YMM ve sermaye piyasası lisanslı değerleme uzmanları. Bağımsız denetçi belgesi olan profesyoneller karmaşık dosyalarda öne çıkar.
Tipik dava ve rapor türleri
İzmir adliyelerinde mali müşavirlik bilirkişisinin görev aldığı başlıca uyuşmazlıklar:
Defter ve belgelerde sahte fatura tespiti
KDV indirimi reddedilen mükellef için VUK m.359 ışığında alış–satış akışları, banka kayıtları ve stok hareketleri ile faturanın gerçek bir teslime dayanıp dayanmadığı tespit edilir.
Ortaklar arası cari hesap ve hak edilmiş kâr ihtilafları
Ortaklar cari hesabındaki hareketlerin ortaklığa borç mu kâr payı mı olduğu, nakit akış tablosuna göre çıkarılır.
Konkordato projesi ve borç ödeme planı
İİK m.286 vd. uyarınca borç vadelendirme önerisinin makul olup olmadığı; nakit akışı ve hisse devri yoluyla tahsil kapasitesi analiz edilir.
Şirket değerleme (alım–satım, miras, boşanma)
Net aktif değer, indirgenmiş nakit akışı ve emsal şirket çarpan yöntemleri ile şirketin piyasa değeri çıkarılır.
İşçi alacağı dosyalarında ücret hesabı
İş hukuku ile ortak çalışmada SGK hizmet dökümü, banka maaş ödemeleri ve bordrolar karşılaştırılarak fazla mesai/yıllık izin/kıdem alacağı çıkarılır.
Süreç nasıl ilerler?
Aşağıdaki dört aşama, İzmir'da çalışan mali müşavirlik bilirkişilerimizin standart iş akışıdır.
- 01
Defter ve mali tablo derlemesi
Yevmiye, defter-i kebir, envanter ve mali tablolar; KEP'le veya fiziki olarak temin edilir. Eksik dönem varsa mahkemece istenir.
- 02
Belge–kayıt karşılaştırması
Faturalar, banka ekstreleri, çek/senet hareketleri ile yevmiye kaydı eşleştirilir. Cari hesap mutabakatları gözden geçirilir.
- 03
Hesap ve hesap özetleri
Tartışmalı kalemler, dönem sonu adat, vade farkı veya iskonto ile yeniden hesaplanır. Şirket değerlemelerinde nakit akış projeksiyonu yapılır.
- 04
Mütalaa ve karar destekleri
Sonuçlar tablo halinde sunulur. Mahkemeye sunulan rapor, gerekçe ve mevzuat referanslarıyla birlikte hazırlanır.
Hangi belgeleri hazırlamalısınız?
Bilirkişiye dosya teslim ederken aşağıdaki belgeler süreci kısaltır:
- Yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri
- Mali tablolar (bilanço, gelir tablosu, nakit akım)
- Tartışmalı dönemin tüm faturaları
- Banka ekstreleri ve çek/senet kayıtları
- SMMM/YMM önceki raporları (varsa)
- Sözleşmeler, mutabakat formları
Süre ve ücret rehberi
Tek dönemli kapsamlı bir defter incelemesi 7–14 iş günü; konkordato projeleri ve şirket değerlemeleri genellikle 21–30 iş günü sürer.
Defter incelemesi 5.000–15.000 TL bandında, şirket değerlemesi 15.000–60.000 TL aralığında değişir. Şirket büyüklüğü, hesap sayısı ve dönem aralığı belirleyici.
Yukarıdaki rakamlar yaklaşık değerlerdir; nihai fiyatı uzmanın teklifi belirler ve ödemeniz teslim alana kadar emanette kalır.
İzmir adliyeleri ve uzman pratiği
İzmir'da dosyanın niteliğine göre İzmir Bayraklı Adliyesi veya Karşıyaka Adliyesi ile ilişkili adliye bilgisi önem kazanabilir. Yerinde inceleme gereken dosyalarda ilçe ve teslim koşullarını başvuruda belirtmeniz yararlı olur.
Atatürk OSB (Çiğli), Aliağa Sanayi Bölgesi, Kemalpaşa OSB çevresindeki işletmeler, şirket cari hesap ve KDV başlıkları için yerel bağlam sağlayabilir. İşletmenin faaliyet türü, kayıtları ve inceleme alanı başvuruda ayrıca belirtilmelidir.
İzmir mali müşavirlik dosyalarında odak noktaları
İzmir’de liman, ihracat, sanayi ve turizm faaliyetleri aynı şirketin mali kayıtlarında farklı belge zincirleri oluşturabilir. Dış ticaret bağlantılı dosyalarda fatura ve banka kaydının yanında gümrük, sevkiyat ve teslim belgeleri; hizmet işletmelerinde ise sözleşme, tahsilat ve dönem ayırımı öne çıkar. Başvuruda şirketin liman, sanayi veya hizmet ağırlığını belirtmek inceleme sorularının doğru kurulmasına yardımcı olur.
İhracat ve liman bağlantılı kayıtlar
Satış faturası, gümrük beyannamesi, navlun, sigorta, banka tahsilatı ve kur farkı kayıtları aynı işlem zinciri içinde değerlendirilir. Belge tarihleri arasındaki uyumsuzluklar ayrıca not edilir.
Sanayi işletmelerinde stok ve üretim
Alış faturaları, üretim sarfı, stok çıkışı, fire ve satış kayıtları karşılaştırılarak tartışmalı işlemin gerçek bir teslim veya hizmete dayanıp dayanmadığı incelenir.
Turizm ve dönemsel gelirler
Sezonluk hizmetlerde rezervasyon, tahsilat, iptal ve iade kayıtlarının doğru döneme aktarılıp aktarılmadığı; sözleşme ve banka hareketleriyle birlikte ele alınır.
İzmir dosyanız için doğrudan bize ulaşın
İzmir ve çevresindeki dosyanızın konusunu, gerekiyorsa bağlı bulunduğu adliyeyi ve beklediğiniz çalışmayı kısaca paylaşın. Netbilir ekibi uygun uzman erişimini arka planda araştırır; ilk başvuruda evrak yüklemeniz gerekmez.
Sık sorulan sorular
Sahte fatura iddiası ile karşılaştım, defterimi nasıl ispatlarım?
Faturanın arkasındaki gerçek teslim/hizmeti banka ödemesi, sevk irsaliyesi, stok hareketi ve taraflar arası iletişim ile birlikte gösterirsiniz. Bilirkişi bu zinciri rapora döker.
Konkordatoda bilirkişi raporu ne kadar belirleyici?
Mahkeme kararı doğrudan rapora dayanır. Borç vadelendirme önerisinin gerçekçiliği bilirkişinin nakit akış analizine göre kabul veya ret edilir.
Ortağım olduğum şirketten ayrılırken hisse değerimi nasıl tespit ettiririm?
TTK m.531 (haklı sebeple ortaklıktan çıkma) çerçevesinde mahkeme bilirkişi atar. Talep edilirse bağımsız uzman raporu da dava dosyasına sunulabilir.
YMM tasdik raporu mahkemede bilirkişi raporu yerine geçer mi?
Geçmez. YMM raporu mali tabloların doğruluğunu tasdik eder; bilirkişi raporu ise hukuki uyuşmazlığın teknik tarafını çözer. İki rapor birbirini tamamlar.
Şirketin defterleri karşı tarafta veya vergi dairesinde; incelemeyi nasıl yapabilirim?
Bilirkişi, mahkeme aracılığıyla ilgili kurumdan (vergi dairesi, karşı taraf, e-Defter sisteminden GİB) resmi yazışmayla belge celbi talep edebilir. Elinizde olmayan kayıtlar için incelemeyi durdurmanıza gerek yok; süreç mahkeme üzerinden ilerletilir.
E-fatura ve e-defter kayıtları ile fiziki belgeler çelişiyorsa hangisi esas alınır?
GİB sistemine yüklenmiş e-fatura ve e-defter kayıtları, dijital imza ve zaman damgası taşıdığı için teknik olarak daha güvenilir kabul edilir. Ancak bilirkişi, fiziki belgede farklı bir tarih veya tutar varsa bu farkın muhasebe hatasından mı yoksa sonradan yapılmış bir düzeltmeden mi kaynaklandığını, sistem log kayıtlarına bakarak ayrıştırır.
İzmir’de ihracat faturası incelemesinde gümrük belgeleri gerekli mi?
İşlemin niteliğine göre gümrük beyannamesi, sevk, navlun, banka ve teslim kayıtları incelemeyi tamamlar. Hangi belgenin eksik olduğunu başvuruda yazmanız, kapsamın doğru belirlenmesini sağlar.
Sezonluk turizm gelirleri için mali bilirkişi neyi karşılaştırır?
Rezervasyon veya hizmet sözleşmesi, tahsilat, fatura, iptal/iade ve banka kayıtları dönem bazında karşılaştırılır. Uyuşmazlığın yalnızca tek bir belgeyle değil kayıt zinciriyle değerlendirilmesi gerekir.