Kentsel Dönüşümde Müteahhit İşi Bıraktı: Teknik Durum ve Belge Rehberi

İşin bırakılması yalnızca teslim gecikmesi değildir. Şantiye güvenliği, yapının hava koşullarına açık kalması, ortak alanlar, ruhsat/proje süreci ve bağımsız bölümlere ilişkin gerçekleşme seviyesi birbirinden farklı teknik başlıklardır. İlk değerlendirme, tartışmayı tek bir genel “yarım kaldı” ifadesinden çıkarıp ölçülebilir iş kalemlerine ayırmalıdır.

İlk incelemede hangi sorular sorulmalıdır?

Teknik uyuşmazlıkta doğru sonuç, genel bir kanaatle değil; belge, tarih, ölçü ve sözleşme ilişkisini takip eden sorularla başlar. İncelenecek konu açıkça belirlenmeden yapılan hesap veya gözlem, daha sonra aynı dosyada çelişki yaratabilir.

1. Kapsam nedir? Sözleşme, proje ve eklerdeki yükümlülük hangi iş kalemini kapsıyor?
2. Mevcut durum nedir? Sahada veya kayıtlarda görülen durum hangi tarih itibarıyla tespit edildi?
3. Dayanak belge hangisidir? Her iddia için kaynak belge, tutanak ya da ölçüm gösterilebiliyor mu?
4. Teknik sonuç hangi sınırda? Bulguyla ispatlanabilen nokta ile varsayım veya eksik veri ayrı mı yazıldı?

Hangi belgeler korunmalıdır?

Arsa payı karşılığı sözleşme, proje ve ruhsat kayıtları, iş programı, hakediş/ataşmanlar, şantiye tutanakları, ihtarlar, fotoğraflar, yapı denetim kayıtları ve varsa toplantı kararları tarih sırasıyla korunmalıdır. Belge toplanırken kişisel veriler ve ticari sırlar gereksiz biçimde yayılmamalı; dosya paylaşım yöntemi ayrıca planlanmalıdır.

Teknik inceleme nasıl yürütülür?

Teknik inceleme; tamamlanan imalatı, eksik imalatı, ayıplı görünen kalemleri ve iş güvenliği açısından acil müdahale gerektiren durumları ayrı listeler. Sonraki tamamlama maliyeti çalışılırsa, bunun hangi proje sürümüne, hangi ölçüye ve hangi tarihteki fiyat varsayımına dayandığı açıkça belirtilmelidir. Kentsel dönüşümde taraf, idare ve ruhsat süreçleri birbirinden farklı yükümlülükler yaratabileceğinden rapor bunları birbirine karıştırmamalıdır.

Netbilir, dosyanın teknik sorusunu netleştirmeye, uygun uzmanlık alanını belirlemeye ve inceleme kapsamını anlaşılır biçimde kurmaya yardımcı olur. Mahkemenin yerine karar vermez; hukuki temsil veya sonuç garantisi sunmaz. Teknik sorunun dosyaya göre sınırlandırılması, hem rapor hem de olası itiraz aşamasında daha denetlenebilir bir çalışma sağlar.

Mevcut bilirkişi raporu varsa ne kontrol edilir?

Teslim gecikmesi veya yarım iş hakkında bilirkişi raporu hazırlanmışsa, raporun şantiyedeki fiilî durumla ve tarihli belgelerle uyumu denetlenmelidir. İstanbul’daki dönüşüm dosyaları için şehir bazlı inşaat uzmanlığı sayfası, rapora ilişkin teknik kontrol için itiraz rehberi ilgili başlangıç noktalarıdır.

• İncelenen materyal ve tarihler raporda açıkça yazılmış mı?
• Hesap veya tespitin kaynağı sayfa, proje, tutanak ya da ölçüm olarak izlenebiliyor mu?
• Kesin bulgu ile eksik veri nedeniyle sınırlı kalan değerlendirme ayrılmış mı?
• Alternatif teknik açıklamalar veya karşı görüşler ele alınmış mı?

İlgili rehberler

Bu konu, inşaat bilirkişi raporu rehberindeki metraj, kusur ve gecikme kontrol başlıklarıyla birlikte okunabilir. Yerel uzmanlık kapsamı için İstanbul inşaat mühendisliği uzmanları sayfasını; mevcut raporun teknik olarak nasıl somutlaştırılacağını görmek için bilirkişi raporuna itiraz rehberini inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Müteahhit işi bıraktığında şantiyede ilk ne belgelenmelidir?

Mevcut imalat seviyesi, açıkta kalan alanlar, eksik iş kalemleri, güvenlik riski, proje ve şantiye kayıtları tarihli biçimde kayda alınmalıdır.

Yarım kalan inşaatta eksik iş nasıl tespit edilir?

Sözleşme/proje kapsamı ile fiilî imalat karşılaştırılır. Yapılmamış, tamamlanmamış ve ayıplı görünen kalemler ayrı listelenmelidir.

Kentsel dönüşümde yapı denetim kayıtları neden önemlidir?

İnceleme ve kontrol sürecine ilişkin kayıtlar, teknik durumun zaman içindeki gelişimini anlamaya yardımcı olabilir.

Acil güvenlik riski varsa inceleme beklenir mi?

Can ve mal güvenliği riski varsa gerekli koruyucu müdahale önceliklidir. Müdahale öncesi ve sonrası durum mümkün olduğunca kayıt altına alınmalıdır.

Tamamlama maliyeti nasıl hesaplanır?

Kalan iş kalemleri, miktar, proje sürümü, uygulama yöntemi ve fiyat varsayımı açıkça gösterilerek hesaplanmalıdır.

Yarım kalan iş raporuna itiraz edilir mi?

İmalat seviyesi, ölçü, proje, fiyat varsayımı veya raporun dayandığı tarihler somut teknik gerekçelerle tartışılabilir.

Kaynaklar ve kapsam notu

Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlıklarda sözleşme, proje, resmi kayıt ve dosyadaki usul aşaması farklı olabilir. Süre veya kanun maddesine dayalı işlem yapılmadan önce dosyanızı takip eden avukattan hukuki görüş alınmalıdır.

• Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Son editoryal güncelleme: 1 Kasım 2026.